30.01.2026

Rozumienie mowy

Naukowcy odkryli, że ludzki mózg rozumie mowę w sposób zaskakująco podobny do zaawansowanych systemów sztucznej inteligencji. Badacze znaleźli nieoczekiwany związek między tym, jak ludzie interpretują mowę, a tym, jak nowoczesne modele AI przetwarzają tekst. 

Chyba należy to odnieść do poglądu prof. Ducha dotyczącego działania skojarzeniowego. Zarówno nasze myślenie jak też przeszukiwanie cybernetyczne polegają na porównaniu wielu kontekstów znaczeniowych. Ale należy pamiętać, że to dotyczy właśnie kwestii myślenia, które jest podstawą tworzenia języka. Dlatego systemy językowe AI sobie z tym mogą radzić. Natomiast nie dotyczy to ludzkiej mowy, która jest już pełnym sposobem komunikacji międzyosobowej. Mowa ludzka to coś więcej niż kwestia języka. Taka komunikacja przy pomocy mowy przebiega w realnym świecie (czyli w rzeczywistości międzyludzkiej). Jedna uwaga: to nie ludzki mózg rozumie mowę, ale to dotyczy całej duchowości człowieka, co znaczy, że to jest rozumienie człowieka (realnego człowieka). AI posiada znajomość realności jedynie na podstawie dostępnych opowieści (ale nigdy nie dotyka samej realności).

29.01.2026

Jeszcze o AI (prof. Duch)

Sztuczna Inteligencja tworzy systemy językowe. Te systemy próbują ogarnąć zapisaną wiedzę człowieka. Uczą się one na dostępnych tekstach. Największe przeczytały podobno jeden milion książek (sic). Człowiek nie jest w stanie dokonać czegoś takiego. 

Dzisiaj zrezygnowano już z definiowania poszczególnych pojęć. Pojęcia funkcjonują bowiem w różnych kontekstach. Dlatego działanie systemu językowego AI polega na skojarzeniach pojęciowych. Skojarzenia polegają na przeglądaniu wielu różnych kontekstów użycia danego słowa/pojęcia. System przeszukuje najróżniejsze konteksty pojęciowe. Szybkość działania pozwala na przegląd nieograniczonej liczby takich sytuacji. 

Wiadomo, że pojęcia językowe są używane metaforycznie. Na tym polega nasze myślenie. Wydaje się, że kojarzenie różnych pojęć jest procesem myślowym. Skoro system AI ma możliwość wykorzystywać skojarzenia pojęciowe, to przypisuje się jemu zdolność myślenia. Ale powstaje pytanie, czy można to porównać z ludzkim myśleniem? Różnica polega na tym, że nasze myślenie ma lub może mieć odniesienie (stałe lub czasowe) do poznania realności, czego brakuje AI. System sztucznej inteligencji jest jedynie rezerwuarem wiedzy pojęciowej (w wersji cyber). Dlatego zapytany o coś związanego z wiedzą przekazuje nam odnalezione informacje. Jednak nie da się dostosować systemu do posługiwania się prawdziwą wiedzą o realności. Nie można tego wymusić, gdyż system sam przeszukuje i podaje informacje. System opiera się bowiem na tym, co znajdzie w cyber-przestrzeni. Ponadto system nie posiada stabilności, bo zawsze może działać wyrywkowo. Tak naprawdę wszystko zależy od tego, jak człowiek jest zdolny posłużyć się takim systemem.